Begrotingsbehandeling VWS

Geachte leden van de Vaste Commissie,

Op 9, 10 november bespreekt u in de Tweede Kamer de begroting van VWS.

Platform VG, koepelorganisatie van 19 belangenverenigingen van mensen

met een verstandelijke beperking, wil bij u de gevolgen van enkele

voorgenomen maatregelen onder de aandacht brengen.

AWBZ

De AWBZ is ooit in het leven geroepen om ondersteuning mogelijk te maken

voor mensen die langdurig behoefte hebben aan zorg. In de loop der jaren

heeft een verbreding plaatsgevonden van de aanspraken op AWBZ- zorg. Om

verdere groei van die aanspraken in te dammen is de toegang tot de regeling

al verscherpt door middel van de pakketmaatregel AWBZ. Met de voorstellen

de AWBZ- zorg nog verder terug te brengen tot verzorging, verpleging en

langdurige zorg dreigen mensen voor wie de zorg oorspronkelijk was

bedoeld (zoals mensen met een verstandelijke beperking) nu in de

problemen te komen.

Begeleiding en dagbesteding

Met name de plannen om begeleiding en dagbesteding over te hevelen naar

de gemeente (Wmo) baren Platform VG grote zorgen. Gemeenten zijn niet

toegerust voor deze taak en kennen de doelgroep onvoldoende. Bovendien is

de uitvoering van de Wmo afhankelijk van gemeentelijk beleid. Er bestaat

daarnaast geen recht op aanspraken binnen de Wmo en dat betekent onder

andere: op is op. Dat zal leiden tot rechtsongelijk tussen burgers van

verschillende gemeenten.

Voor mensen met een (lichte) verstandelijke beperking zijn het vaak juist die

paar uur ondersteuning die maken dat zij zelfstandig kunnen functioneren.

Wanneer zij hiervan verstoken blijven verliezen zij het overzicht over het

dagelijks leven en zullen de financiële en sociale problemen toenemen. Dan

doen zij vroeger of later een beroep op zwaardere (en duurdere) vormen van

hulpverlening.

Eigen bijdragen

Mensen met een verstandelijke beperking die gebruik maken van AWBZ-zorg

worden in toenemende mate geconfronteerd met (hoger wordende) eigen

bijdragen: voor AWBZ, Wmo en eigen bijdragen vanuit de instelling (van

waskosten tot en met kosten voor begeleiding naar het ziekenhuis). Mensen

met een verstandelijke beperking hebben over het algemeen een minimum

of heel laag inkomen en geen reserves. Veel van hen leven al onder het

niveau van een basiskwaliteit van leven. Verdere verhoging van eigen

bijdragen is onacceptabel.

PGPGB

De staatssecretaris is voornemens de PGB- tarieven vanaf 1 januari 2011 met

3 % te verlagen en geen indexatie toe te passen. Voor alle budgethouders

heeft dit grote gevolgen, omdat zij, zeker wanneer zij bij een organisatie

zorg inkopen, niet minder loon kunnen gaan betalen. Voor mensen die

wonen in een wooninitiatief op basis van een PGB heeft dit tot gevolg dat zij

zullen moeten verhuizen (overstappen op zorg in natura) omdat zij hun

vaste lasten niet meer kunnen dragen.

Een van de oorzaken van de grote instroom van budgethouders is overigens

ontstaan doordat zorgkantoren in 2010 onvoldoende zorg in natura konden

leveren.

Platform VG vraagt u met klem er bij de staatssecretaris op aan te

dringen het voornemen de begeleiding en dagbesteding over te hevelen

naar de gemeenten (Wmo) te heroverwegen. Als toch wordt besloten tot

invoering dan zouden gemeenten eerst beter toegerust moeten zijn voor

deze taak en moet de rechtszekerheid gegarandeerd zijn.

Platform VG vraagt u ervoor te pleiten om bij het vaststellen van eigen

bijdragen rekening te houden met het totale pakket aan bijdragen dat ten

laste komt van deze mensen die aangewezen zijn op ondersteuning. De

som van (verplichte en zgn. vrijwillige) eigen bijdragen mag er niet toe

leiden dat de basiskwaliteit van leven in gevaar komt.

Voor een uitgebreide inhoudelijke reactie op de gevolgen van de

tariefkorting verwijzen we graag naar de brief die u heeft ontvangen van Per

Saldo (aangesloten bij Platform VG).

IQ

Door de IQ- grens voor AWBZ-zorg van 85 naar 70 te verlagen dreigen veel

mensen met een IQ tussen de 70 en 85 hun recht op zorg te verliezen. Deze

groep mensen vraagt zelf geen hulp, maar heeft vaak wel grote moeite zich

staande te houden in de samenleving. Ze verdwijnen in de anonimiteit en

raken verder in de problemen. Een deel belandt in de criminaliteit, wordt

dakloos of raakt aan de drugs. Met als eindresultaat dat een beroep op

zwaardere vormen van hulp moet worden gedaan.

Patiëntenrechten

Platform VG ondersteunt het voornemen de rechten van cliënten te borgen in

de Beginselenwet en de Wet cliëntenrechten zorg (Wcz). Platform VG vraagt

wel met klem om bepaalde passages uit het voorontwerp die in het

wetsontwerp zijn geschrapt opnieuw op te nemen zoals instemmingsrecht

van cliëntenraden bij fusie, ingrijpende verbouwingen en benoemingen van

leidinggevenden. Hierbij horen ook voldoende financiële middelen.

Cliënten- en patiëntenorganisaties

In het krachtenveld tussen zorgverzekeraars, zorgaanbieders en cliënten- en

patiëntenbeweging vormt de cliëntenbeweging de zwakste partij. Om zich

een betere positie te verwerven wordt aan betere onderlinge samenwerking

gewerkt. Zo hebben Platform VG en Landelijk Platform GGz onlangs een

strategische alliantie gesloten en wordt dit hopelijk verder verbreed in de

nabije toekomst. Scheef ligt de verhouding van de instandhoudingmiddelen

van de cliënten- en patiëntenbeweging ten opzichte van de verzekeraars en

zorgaanbieders. Daarbovenop komt het voornemen van het kabinet om juist

op de cliëntenorganisaties te bezuinigen. Veel PGO- organisaties zullen hun

leden dan geen (professionele) ondersteuning meer kunnen bieden en het

Platform VG steunt de reactie van Per Saldo en dringt er bij u op aan de

staatssecretaris te vragen of zij zich wil inzetten om de negatieve

gevolgen van de voorgestelde PGB maatregelen te voorkomen.

Platform VG vraagt u de staatssecretaris voor te stellen de IQ grens van

85 te handhaven bij het recht op zorg en andere criteria als

zelfredzaamheid en sociale vaardigheden te laten meewegen bij de

bepaling of iemand recht op zorg heeft.

evenwicht zal nog meer verschuiven naar aanbieders en verzekeraars in het

nadeel van de cliënt.

Wij hopen dat u zich achter onze wensen kunt scharen en deze tijdens het

debat wilt inbrengen.

Met vriendelijke groet,

Stichting Platform VG

W. Drooger

Directeur a.i.

Cc: